Điều chỉnh tốc độ động cơ điện một chiều là yêu cầu quan trọng trong các hệ truyền động điện nhằm bảo đảm độ chính xác, tính ổn định và hiệu quả vận hành. Bài báo trình bày việc ứng dụng bộ điều khiển PID số trong điều chỉnh tốc độ động cơ điện một chiều thông qua quá trình thiết kế, hiệu chỉnh và mô phỏng trên nền tảng Matlab/Simulink. Trên cơ sở mô hình toán học của động cơ DC, bộ điều khiển PID số được xây dựng bằng phương pháp rời rạc hóa bộ điều khiển PID liên tục. Các tham số điều khiển được xác định theo phương pháp Ziegler–Nichols và tiếp tục tinh chỉnh nhằm nâng cao chất lượng đáp ứng của hệ thống. Kết quả mô phỏng cho thấy bộ điều khiển PID số sau khi tinh chỉnh đạt thời gian xác lập khoảng 0,25 s, độ quá điều chỉnh giảm từ 25,4% xuống còn 2,1%, sai số xác lập xấp xỉ bằng không và đáp ứng ổn định hơn so với bộ tham số ban đầu. Kết quả nghiên cứu khẳng định tính hiệu quả và khả năng ứng dụng của bộ điều khiển PID số trong điều chỉnh tốc độ động cơ điện một chiều, đồng thời cung cấp cơ sở tham khảo cho việc triển khai các hệ truyền động điện sử dụng bộ điều khiển số trong thực tiễn.
TCDN.2026.3(27).75-88 - Đoàn Văn Hải


