Tóm tắt: Rượu được chế biến từ sản phẩm nông nghiệp, đã xuất hiện từ lâu ở Trung Quốc. Ngoài vai trò là một loại đồ uống, rượu còn có giá trị văn hóa sâu sắc. Rượu rất gần gũi trong đời sống tinh thần của nhân dân hai nước nông nghiệp Việt Nam và Trung Quốc. Với những đặc tính riêng, rượu đã được chọn làm miền nguồn để ánh xạ sang miền đích là cuộc sống và ẩn dụ CUỘC ĐỜI LÀ CHÉN RƯỢU được hình thành. Bài viết bằng phương pháp mô tả và phân tích sẽ làm nổi rõ giá trị của ẩn dụ CUỘC ĐỜI LÀ CHÉN RƯỢU trong ngôn ngữ Trung Quốc và so sánh tương quan với tiếng Việt.
Từ khóa: ẩn dụ, cuộc đời, chén rượu, tiếng Trung Quốc, tiếng Việt
Abstract: Wine, made from agricultural products, has a long history in China. It is not merely a beverage but also holds significant cultural value in the spiritual life of people in both Vietnam and China. With its distinctive qualities, wine has been chosen as the source domain in conceptual mapping to the target domain of life, thereby forming the metaphor “Life is a cup of wine.” This article employs descriptive and analytical methods to clarify the cultural and linguistic value of this metaphor in Chinese, in relation to Vietnamese.
Keywords: metaphor, life, cup of wine, Chinese language, Vietnamese language
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Hoàng Phê (Chủ biên). (Tái bản, 2010). Từ điển tiếng Việt. Nxb Đà Nẵng, Đà Nẵng.
- Nguyễn Đức Tồn. (2007). “Bản chất của ẩn dụ”, Tạp chí Ngôn ngữ, (10)-2007.
- Nguyễn Đức Tồn. (2015). Đặc trưng văn hoá dân tộc của ngôn ngữ và tư duy. Tái bản có bổ Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội.
- Nguyễn Đức Tồn & Vũ Thị Sao Chi. (2014). “Về mối quan hệ giữa ẩn dụ tri nhận, ẩn dụ từ vựng và ẩn dụ tu từ”, Tạp chí Khoa học Viện Đại học Mở Hà Nội, (10).
- Phạm Ngọc Hàm & Hoàng Ngọc Nguyễn Hồng. (2020). “Khảo sát nghĩa của nhóm chữ Hán có chứa 酉làm thành tố biểu ý”, Tạp chí Ngôn ngữ & Đời sống, 11A (304).
- Lakoff G. & Mark Johnson. (1980). Metaphors We Live By, Chicago/London: University of Chicago Press.
- 徐中舒. (2010). 汉语大字典. 湖北长江出版集团等出版单位出版.
NGUỒN NGỮ LIỆU
- Nxb Văn học. (1996). Tú Xương thơ và đời. Hà Nội.
- Tố Hữu. (1961). Gió lộng. Nxb Văn học, Hà Nội. https://www.vietvanmoi.fr/index1.5700.html
- Nxb Từ thư Thượng Hải. (1983). Từ điển thưởng thức thơ Đường.
- 李白. 宣州谢朓楼饯别校书叔云:唐诗鉴赏词典.上海辞书出版社.
