Tóm tắt: Bài viết làm rõ sự biến đổi tư duy địa kinh tế của Mỹ trong chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, chuyển từ hợp tác mềm dẻo sang cạnh tranh có trọng điểm. Dưới Chính quyền Donald Trump nhiệm kỳ thứ hai (2025-2029), chiến lược địa kinh tế có xu hướng thực dụng và cưỡng chế hơn, tập trung cho mục tiêu giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, kiểm soát chuỗi cung ứng và bảo vệ lợi ích công nghệ lõi. Trên cơ sở phân tích sáu trụ cột gồm: mục tiêu, công cụ, không gian, phương thức hành động, cấu trúc liên minh và sáng kiến chính sách điển hình, bài viết so sánh cách tiếp cận của các chính quyền Mỹ gần đây, đồng thời đánh giá tác động đối với trật tự khu vực và dư địa chiến lược của Việt Nam. Từ đó, bài viết đưa ra một số kiến nghị chính sách nhằm thích ứng với cục diện địa kinh tế đang phân hóa và cạnh tranh gay gắt.
Từ khóa: địa kinh tế, Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, cạnh tranh chiến lược, Chính quyền Trump (2025-2029), chính sách đối ngoại của Việt Nam
Abstract: This article examines the evolution of U.S. geoeconomic thinking in the Indo-Pacific strategy, shifting from flexible cooperation to focused strategic competition. Under the Trump administration (2025-2029), the U.S. geoeconomic approach has become more pragmatic and coercive, emphasizing reduced dependence on China, control over supply chains, and the protection of core technological interests. Using an analytical framework built on six pillars: strategic objectives, instruments, geographical scope, modes of action, alliance structures, and signature policy initiatives, the paper compares the approaches of recent U.S. administrations. It further assesses the implications for regional order and Vietnam’s strategic space, offering policy recommendations to help Vietnam adapt to an increasingly fragmented and contested geoeconomic landscape.
Keywords: geoeconomics, Indo-Pacific, strategic competition, Trump Administration (2025–2029), Vietnam’s foreign policy
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Blackwill, R.D. & Harris, J.M. (2016). War by other means: Geoeconomics and statecraft. Harvard University Press. https://doi.org/10.4159/9780674545960
- Congressional Research Service. (2022). S. export controls and China. https://www.congress.gov/crs-product/IF11627
- Dahdal, A.M., & Abdel Ghafar, A. (2025). The Digital Silk Road: “Tech-diplomacy” as a paradigm for understanding technological adoption and emerging digital regulations in MENA. Asian Journal of Law and Society. Advance online publication. https://doi.org/10.1017/als.2024.30
- European Central Bank. (2023). Impact of global value chain restructuring. ECB Economic Bulletin, Issue 6/2023. https://www.ecb.europa.eu/pub/economic-bulletin/focus/2023/html/ecb.ebbox202306_03~0c9593b225.en.html
- Fabry, E. (2025). China – EU relations and the Belt and Road Initiative. Jacques Delors Institute. https://institutdelors.eu/wp-content/uploads/2025/04/R126-Bridge-BRI_EN.pdf
- Farrell, H., & Newman, A. L. (2019). Weaponized interdependence: How global economic networks shape state coercion. International Security, 44(1), 42-79.
- Hornung, J. W. (2021, April 12). Biden puts Japan at the center of U.S. policy in Asia. RAND Commentary. https://www.rand.org/pubs/commentary/2021/04/biden-puts-japan-at-the-center-of-us-policy-in-asia.html
- (2024). China’s Digital Silk Road and its strategic footprint in Southeast Asia. ISEAS Perspective, Issue 2024/43. https://www.iseas.edu.sg/wp-content/uploads/2024/05/ISEAS_Perspective_2024_43.pdf
- ISPI Geoeconomics Centre. (2024).
- ISPI Geoeconomics Centre. (2024). The Rise of Fragmentation: A New Economic Security Era? https://www.ispionline.it/en/publication/the-rise-of-fragmentation-a-new-economic-security-era-184102
- Javorcik, B., et al. (2023). “Economic costs of friend-shoring”. European Central Bank Working Paper Series, No. 2761. https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/scpwps/ecb.wp2761~1c04388099.en.pdf
- Luttwak, E.N. (1990). “From geopolitics to geo-economics”. The National Interest, (20), 17-23.
- Mekong Institute. (2025). Revised annual work plan and budget 2025. https://mekonginstitute.org/wp-content/uploads/2025/07/Revised-Annual-Work-Plan-and-Budget-2025.pdf
- Nye, J.S., Jr. (2004). Soft power: The means to success in world politics. New York: Public Affairs.
- Office of the United States Trade Representative. (2023). Indo‑Pacific Economic Framework (IPEF) official fact sheet. https://ustr.gov/sites/default/files/2023-05/IPEF_Factsheet.pdf
- The White House. (2017). National Security Strategy of the United States of America. https://trumpwhitehouse.archives.gov/wp-content/uploads/2017/12/NSS-Final-12-18-2017-0905.pdf
- The White House. (2022). Indo-Pacific Strategy of the United States. https://www.whitehouse.gov/wp-content/uploads/2022/02/U.S.-Indo-Pacific-Strategy.pdf
- The White House. (2023). National cybersecurity strategy. The White House. https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2023/03/02/national-cybersecurity-strategy
- Trenin, Dmitri. (2019). Should We Fear Russia? https://www.politybooks.com/bookdetail?book_slug=should-we-fear-russia–9781509510900
- S. Department of Defense. (2019). Indo-Pacific strategy report: Preparedness, partnerships, and promoting a networked region. https://media.defense.gov/2019/Jul/01/2002152311/-1/-1/1/INDO-PACIFIC-STRATEGY-REPORT-2019.PDF
- S. Department of State. (2019). A free and open Indo-Pacific: Advancing a shared vision. https://2017-2021.state.gov/wp-content/uploads/2019/11/Free-and-Open-Indo-Pacific-4Nov2019.pdf
- S. Trade Representative. (2024). The President’s 2024 Trade Policy Agenda and 2023 Annual Report. https://www.ustr.gov/
- Viện Nghiên cứu Chiến lược. (2025, 10 tháng 4). Chiến lược FOIP và sự dịch chuyển liên minh tại Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. https://nghiencuuchienluoc.org/foip-lienminh-indo-pacific
- Zhang, X., Ma, W., & Sheng, S. (2023). Understanding the structure and determinants of economic linkage network: The case of three major city clusters in Yangtze River Economic Belt. Frontiers in Environmental Science, 10, 1073395. https://doi.org/10.3389/fenvs.2022.1073395
